Materace zmiennociśnieniowe a odleżyny: co naprawdę potwierdzają przeglądy Cochrane?

Odleżyny są skutkiem długotrwałego ucisku i działania sił ścinających na tkanki, szczególnie w okolicy kości krzyżowej, pięt i bioder. Nowoczesne powierzchnie wspomagające profilaktykę próbują rozpraszać nacisk lub cyklicznie zmieniać miejsca jego oddziaływania. Jest to obszar, w którym reklamy często są bardziej zdecydowane niż literatura naukowa.

Jak działają materace zmiennociśnieniowe?

W konstrukcjach aktywnych pompa naprzemiennie napełnia i opróżnia komory, dzięki czemu obciążenie nie pozostaje niezmiennie w jednym punkcie. Rozwiązanie różni się od powierzchni reaktywnych, które dopasowują się do ciała bez automatycznego cyklu zmiany ciśnienia.

Przegląd Cochrane z 2021 roku objął 32 badania i 9058 osób. W porównaniu ze zwykłymi powierzchniami piankowymi aktywne powierzchnie powietrzne mogły zmniejszać częstość nowych odleżyn, ale pewność tych dowodów była niska. Nie ustalono też jednoznacznej przewagi nad wszystkimi innymi rodzajami materacy.

Dlaczego sam materac nie wystarcza?

Profilaktyka obejmuje ocenę ryzyka, codzienną kontrolę skóry, indywidualne odciążanie pięt, właściwe ułożenie ciała, dbałość o wilgoć i odżywienie oraz zmianę pozycji zgodnie z zaleceniami zespołu opiekuńczego. Żaden materac nie zwalnia opiekuna z obserwacji zaczerwienienia, bólu czy uszkodzenia skóry.

Warto też podkreślić różnicę między zapobieganiem a leczeniem. Wyników badań nad profilaktyką nie można traktować jako dowodu, że prosty materac bąbelkowy sam wyleczy istniejącą głęboką ranę. W przypadku odleżyny potrzebna jest ocena kliniczna i plan leczenia.

Praktyczny przykład z oferty Medikop

Model SIMPLY BUBBLE VCM202B jest materacem bąbelkowym z pompą i regulowanym ciśnieniem. W karcie produktu podano nośność do 135 kg i sześciominutowy cykl zmiany ciśnienia. Przed zakupem należy zweryfikować masę ciała pacjenta, wymiar łóżka, wskazania producenta i poziom ryzyka odleżyn.

Dla pacjentów o bardzo wysokim ryzyku albo z istniejącymi ranami głębokimi może być potrzebna inna klasa powierzchni. Dobór powinien wynikać z oceny pielęgniarskiej lub lekarskiej, a nie wyłącznie z ceny materaca.

Dlaczego „materac przeciwodleżynowy” nie oznacza pełnej profilaktyki?

Odleżyna powstaje w wyniku złożonego oddziaływania ciśnienia, sił ścinających, stanu skóry, odżywienia i mobilności. Żaden typ materaca nie zastąpi regularnej oceny skóry, zmiany pozycji zgodnie z indywidualnym planem i właściwej pielęgnacji. Materac z pompą może zmieniać punkty nacisku, ale źle dobrane ciśnienie, nieprawidłowe ułożenie przewodów lub awaria pompy ograniczają praktyczną korzyść. Dobór rozwiązania zależy od ryzyka i stanu istniejących ran.

Warto dokumentować zaczerwienienia, ból, stan skóry nad kością krzyżową i piętami oraz tolerancję pozycji. U pacjentów z wysokim ryzykiem potrzebna jest współpraca z pielęgniarką i lekarzem, a przy istniejących ranach — plan leczenia, nie tylko zakup podłoża. Wnioski z Cochrane odnoszą się do grup powierzchni wspomagających, różniących się budową; nie stanowią certyfikatu skuteczności pojedynczego materaca oferowanego w sklepie.

Rozważasz wyposażenie łóżka osoby leżącej? Poznaj materac SIMPLY BUBBLE w Medikop i przed zakupem sprawdź, czy jego parametry odpowiadają ocenie ryzyka odleżyn. Zobacz produkt: Materac przeciwodleżynowy z pompą SIMPLY BUBBLE VCM202B

Źródła naukowe

Cochrane, 2021, aktywne powierzchnie powietrzne – 32 badania

Cochrane, 2021, przegląd powierzchni profilaktycznych i terapeutycznych

Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej oceny lekarza, fizjoterapeuty lub pielęgniarki. Wyniki cytowanych badań dotyczą opisanych metod i populacji, a nie testów klinicznych konkretnego produktu.