Trening siadania i wstawania po udarze: dlaczego codzienna czynność stała się ważną metodą terapii?

Jedną z najbardziej użytecznych miar samodzielności pacjenta jest odpowiedź na pytanie, czy potrafi bezpiecznie wstać z siedzenia. Do tej czynności potrzebne są siła wyprostu bioder i kolan, koordynacja tułowia, kontrola stóp oraz umiejętność przeniesienia środka ciężkości. W rehabilitacji po udarze czynność sit-to-stand (STS) stała się pełnoprawnym zadaniem terapeutycznym.

Wyniki badań z 2025 roku

Przegląd systematyczny i metaanaliza Josop i współpracowników, opublikowane w 2025 roku, uwzględniły 10 randomizowanych badań z udziałem 384 dorosłych po udarze. Autorzy odnotowali poprawę wybranych parametrów równowagi, mobilności i szybkości wykonania zadania po treningu siadania i wstawania w porównaniu z konwencjonalną rehabilitacją.

Programy były zróżnicowane i obejmowały ćwiczenia zadaniowe, oporowe oraz równoważne. W badaniach pojawiały się częstotliwości 3–5 sesji tygodniowo przez 4–12 tygodni, ale nie oznacza to gotowego dawkowania dla każdego pacjenta. Protokół zależy od siły mięśni, bezpieczeństwa i tolerancji wysiłku.

Czego uczy dobrze zaplanowany trening?

Fizjoterapeuta może korygować ustawienie stóp, symetrię obciążenia, pochylenie tułowia i pracę rąk. W miarę postępów zmienia się wysokość siedziska, zakres pomocy oraz cel: od bezpiecznego wstania z asekuracją do samodzielnego transferu.

Trzeba odróżnić krzesło wykorzystywane jako stanowisko ćwiczeniowe od fotela służącego głównie do wypoczynku i stabilnego siedzenia. Miękkie, głębokie siedzisko może utrudniać powtarzanie ćwiczenia; nie każde wyposażenie geriatryczne będzie właściwym narzędziem do STS.

Gdzie pojawia się rola fotela Ontario?

Fotel geriatryczny Ontario z oferty Medikop warto rozpatrywać przede wszystkim jako element bezpiecznej organizacji siedzenia i odpoczynku u osoby z ograniczoną mobilnością. Przy doborze należy sprawdzić wysokość i głębokość siedziska, podparcie przedramion i możliwość bezpiecznego transferu.

Decyzja o używaniu tego konkretnego fotela do ćwiczeń wstawania wymaga oceny terapeuty i potwierdzenia w instrukcji producenta. Wyniki metaanalizy dotyczą treningu STS, nie skuteczności klinicznej modelu Ontario.

Jak ocenić efektywność ćwiczeń siadania i wstawania?

Prosty test pięciu wstań z krzesła bywa wykorzystywany do oceny funkcji kończyn dolnych, ale wymaga jednolitych warunków, odpowiedniego nadzoru i uwzględnienia stanu zdrowia pacjenta. Ocenia się także sposób przenoszenia ciężaru, ustawienie stóp, wykorzystanie podłokietników i kontrolę zejścia do siadu. Szybszy wynik nie zawsze jest lepszy, jeśli uzyskano go kosztem znacznego przeprostu tułowia, utraty równowagi lub nadmiernego obciążenia jednej nogi.

W domu warto zaplanować przestrzeń tak, aby krzesło było stabilne, nie odsuwało się podczas ćwiczeń i umożliwiało asekurację z boku. Urządzenie ułatwiające zmianę pozycji nie powinno odbierać pacjentowi ruchu, który może wykonać bezpiecznie samodzielnie. Dobór sprzętu ma wynikać z funkcji: innego wsparcia potrzebuje osoba ucząca się aktywnego wstawania, a innego pacjent wymagający pełnej pomocy podczas transferu.

Jeśli urządzasz przestrzeń do codziennej opieki i rehabilitacji seniora, poznaj fotel geriatryczny Ontario w Medikop i skonsultuj jego dopasowanie do transferów.Zobacz produkt: Fotel geriatryczny ONTARIO

Źródła naukowe

Josop N.A. i wsp., 2025, metaanaliza treningu siadania i wstawania po udarze

Treść ma charakter informacyjno-edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej oceny lekarza, fizjoterapeuty lub pielęgniarki. Wyniki cytowanych badań dotyczą opisanych metod i populacji, a nie testów klinicznych konkretnego produktu.