Rehabilitacja po endoprotezoplastyce stawu biodrowego – bezpieczny powrót do sprawności

Alloplastyka (endoprotezoplastyka) stawu biodrowego to jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów w ortopedii, przywracający sprawność osobom cierpiącym na zaawansowaną chorobę zwyrodnieniową. Jednak powodzenie operacji zależy w 50% od pracy chirurga, a w 50% od prawidłowo przeprowadzonej rehabilitacji i przestrzegania zasad ochrony implantu.

Czego unikać po operacji biodra? (Czerwone flagi)

W pierwszych 6–12 tygodniach po zabiegu torebka stawowa i mięśnie wokół nowej protezy goją się. Niewłaściwy ruch może doprowadzić do najgroźniejszego powikłania – zwichnięcia endoprotezy.

Kategorycznie zabronione są:

• Zginanie stawu biodrowego powyżej 90 stopni (np. głębokie siadanie na niskich krzesłach lub tradycyjnej muszli klozetowej).

• Zakładanie nogi na nogę (przywodzenie operowanej kończyny przekraczające linię środkową ciała).

• Rotacja wewnętrzna stopy i podudzia (skręcanie stopy do środka podczas chodu lub stania).

• Schylanie się do podłogi bez podparcia.

Sprzęt pomocniczy – co trzeba przygotować przed powrotem ze szpitala?

Większość domowych mebli nie jest przystosowana do wymogów pacjenta po operacji biodra. Niezbędne jest wyposażenie mieszkania w sprzęt adaptacyjny:

1. Nasadka podwyższająca na sedes (10–15 cm): Podnosi poziom siedziska, zapobiegając zgięciu w biodrze powyżej kąta prostego podczas korzystania z łazienki.

2. Kule łokciowe lub chodzik (ambona): Umożliwiają odciążenie operowanej kończyny zgodnie z zaleceniami operatora (obciążanie częściowe lub pełne od pierwszych dób).

3. Chwytak do podnoszenia przedmiotów: Eliminuje konieczność schylania się po poduszki, ubrania czy gazety z podłogi.

4. Ławka lub krzesło prysznicowe: Umożliwia bezpieczną higienę osobistą w pozycji półsiedzącej.

Schemat wstawania i chodzenia po klatce schodowej

Podczas poruszania się po schodach obowiązuje prosta zasada pamięciowa: "Zdrowa noga do nieba, chorą noga do piekła".

• Wchodzenie na górę: Najpierw stawiamy nogę zdrową, następnie dołączamy nogę operowaną i kule na ten sam stopień.

• Schodzenie w dół: Najpierw opuszczamy kule oraz nogę operowaną na niższy stopień, a następnie dołączamy nogę zdrową.

Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)

Jak długo po operacji endoprotezy biodra trzeba chodzić o kulach?

Zazwyczaj kule łokciowe stosuje się przez 4 do 6 tygodni. O przejściu z dwóch kul na jedną (noszoną po stronie ZDROWEJ) oraz o całkowitym ich odrzuceniu decyduje lekarz ortopeda podczas kontroli RTG.

W jakiej pozycji spać po endoprotezoplastyce?

Najbezpieczniejszą pozycją jest spanie na plecach z wałkiem lub specjalną poduszką klinową między kolanami. Jeśli lekarz zezwoli na spanie na boku, należy spać na stronie ZDROWEJ, również pamiętając o grubej poduszce między nogami, aby zapobiec przywodzeniu operowanej nogi.